Талибан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Талибанның байрағы

Талибан (кейде тәліптер, пушт.: طالبان‎ , мемлекеттік атауы Ауғанстан Ислам Әмірлігі) — Ауғанстандағы исламистік, ұлтшыл, көптеген елдерде террористік деп танылған діни-саяси қозғалыс. 1990 жылдардың екінші жартысында пайда болған, 1996 жылдан 2001 жылға дейін елдің төрттен үш бөлігін басқарды, американдық басқыншылықтан кейін құлатылды. 2021 жылы 15 тамызда Кабулды қайтарып алды, және содан бері Ауғанстанның билігінде. Алайда оның үкіметін ешбір ел мойындамайды. Талибан үкіметі Ауғанстандағы адам құқықтарын, соның ішінде әйелдер мен қыздардың жұмыс істеу және білім алу құқығын шектейді деп сынға алынды.

Талибан — 2005 жылдан бері Қазақстан Жоғарғы Соты шешімімен елде тыйым салынған, және террористік ұйым болып танылатын қозғалыс.[1][2] Алайда оған қарамастан Қазақстан мен Ауғанстан Исламдық әмірлігі арасында байланыс және сауда жалғасуда.[1]

2023 жылғы 29 желтоқсанында Қазақстан үкіметі Талибанды террористік ұйымдар тізімінен шығарды.[3] Бұл шешім БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің резолюцияларына сәйкес қабылданды, өйткені Талибан сол тізімде жоқ.[4] Сыртқы істер министрлігінің өкілі Айбек Смадияров: "Қазақстан ұлттық террористік ұйымдар тізімін үнемі жаңартып отырады және бұл шешім БҰҰ практикасымен сәйкес келеді" деді.[5]

Қазақстан Талибанды қазіргі Ауғанстанмен сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытудың маңыздылығын ескере отырып террористік ұйымдар тізімінен алып тастады — Қазақстан Президенті Тоқаев.[6]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. a b ТЕРРОРИСТЕР МЕ, ЖОҚ ПА? «ТАЛИБАН» ӨКІЛДЕРІ ҚАЗАҚСТАНҒА КЕЛЕДІ  (қаз.). Masa.Media (31 шілде 2023). Тексерілді, 2 тамыз 2023.
  2. Астанаға жүздеген ауған кәсіпкері келеді – министрлік түсініктеме берді  (қаз.). SPUTNIK (31 шілде 2023). Тексерілді, 2 тамыз 2023.
  3. https://forbes.kz/articles/kazahstan_isklyuchit_taliban_iz_spiska_zapreschennyih_organizatsiy
  4. https://ru.sputnik.kz/20231229/kazakhstan-isklyuchit-taliban-iz-spiska-zapreschennykh-organizatsiy-41281055.html
  5. https://24.kz/ru/news/social/item/632930-kazakhstan-isklyuchil-taliban-iz-spiska-zapreshchennykh-organizatsij
  6. https://www.nur.kz/politics/universe/2111331-tokaev-poyasnil-pochemu-kazahstan-vyvel-rezhim-talibov-iz-terroristicheskogo-spiska/